CEM-İ TEKSİR (kuralsız çoğul) KALIPLARI  

Not: bu kuralsız çoğul şekilleri sözlüklerden öğrenilir. Bu şekilleri okuyup tanıyarak çoğul yapmayı ve çoğulların tekillerini bulmayı öğrenebiliriz.

 

1-CEM-İ KILLE ( 3-10 arası sayıdaki çoğul)

Kalıpları- örnekleri

   فَعْلٌ   -  اَفْعُلٌ               شَهْرٌ          اَشْهُر   ay-aylar

قُفْلٌ  اَقْفَالٌ          تُرْكٌ  اَتْرَاكٌ                      اَفْعَالٌ kilit-ler

 اَفْعِلَةٌ   Yemek-ler طَعَامٌ – اَطْعِمَةٌ   soru-lar سُئَالٌ - اَسْئِلَةٌ  delil-ler دَلِيلٌ - اَدِلَّةٌ

  فِعْلَةٌ                   Yiğit-ler  فَتَى - فِتْيَةٌ            kardeş-ler     اَخٌ - اِخْوَةٌ

 

2- CEM-İ KESRE ( sınırsız sayıdaki çoğul)

Kalıpları- örnekleri

فُعْلٌ   Kırmızıاَحْمَرُ  حَمْرَاءُ     Kırmızılar حُمْرٌ         siyah اَسْوَدُ  سَوْدَاءُ   siyahlarسُودٌ

   فُعْلٌYeşil اَخْضَرُ  خَضْرَاءُ     yeşiller خُضْرٌ             beyaz  اَبْيَضُ  بَيْضَاءُ  beyazlarبِيضٌ

فُعُلٌ    Peygamber-ler   رَسُولٌ - رُسُلٌ                    kitap-lar  كِتَابٌ - كُتُبٌ                 

 فُعَلٌ Cümle-lerجُمْلَةٌ - جُمَلٌ daha büyük-ler كُبْرَى - كُبَرٌ daha küçük-lerصُغْرَى - صُغَرٌ

فِعَلٌ   Nimet-ler    نِعْمَةٌ - نِعَمٌ                  

 فُعَالٌ   Hakim-ler  قَاضِى - قُضَاةٌ              gazi-ler   غَزِى - غُزَاةٌ    

فَعَلَةٌ  Büyücü-ler سَاحِرٌ - سَحَرَةٌ      işci-ler  عَامِلٌ - عَمَلَةٌ      

فَعْلَى  Öldürülmüş-lerقَتِيلٌ - قَتْلَى  yaralı-lar جَرِيحٌ - جَرْحَى hasta-larمَرِيضٌ - مَرْضَى

فِعَلَةٌ   Maymun-larقِرْدٌ – قِرَدَةٌ

فُعَّلٌ   Gazi-lerغَازِى – غُزَّى 

 فُعَّالOruçlu-lar  صَائِمٌ -صُوَّامٌ          ayakta duran-larقَائِمٌ – قُوَّامٌ 

 فِعَال  Elbise-ler ثَوْبٌ – ثِيَابٌ    dağ-lar  جَبَلٌ – جِبَالٌ           uzun-larطَوِيلٌ – طِوَالٌ

 فُعُولٌKalp-ler  قَلْبٌ - قُلَوبٌ       göz-ler عَيْنٌ – عُيُونٌ        ilim-lerعِلْمٌ– عُلُومٌ

 فِعْلاَنٌ  Yunus balığı-ları حُوتٌ – حِيتَانٌ      uşak-lar  غُلاَمٌ - غِلْمَانٌ

 فُعْلاَنٌyaya-lar  رَجْلٌ - رُجْلاَنٌ            genç-ler  شَابٌّ - شُبَّانٌ     

  فُعَلاَء  Bilgin-ler عَالِمٌ - عُلَمَاءٌ büyük-ler كَبِيرٌ - كُبَرَاءٌ     cahil-lerجَاهِلٌ - جُهَلاَءٌ

 اَفْعِلاَءٌ Sert-ler اَشِدَّاءُ شَدِيدٌ -               zengin-ler غَنِىٌّ - اَغْنِيَاءٌ