Ana Sayfa Fiil Çekimleme Prog. Arapça Yazıyı Okutma Prog. Rakamları Arapçaya Çevir  İsmini Arapça Yaz

 

MAZİ  (Di'li Geçmiş Zaman) FİİL

Fiili Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) iki kısımdır:

a)      Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) Malum

b)      Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) Meçhul

Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) MALUM:

Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) malum üç şekil üzere bulunur:

1)      فَعَلَ kalıbında gelir. كَتَبَ gibi.

2)    فَعِلَ kalıbında gelir. عَلِمَ gibi.

3)    فَعُلَ kalıbında gelir. كَبُرَ  gibi.

Üç şekli birbirinden ayıran ikinci harfin harekesidir. Birinci ve üçüncü harf üç şekilde de üstündür.

Dikkat:

Bir fiili Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) harekeli ise harekesine bakarak hangi kalıptan geldiğini anlarız. Eğer harekesi yoksa nasıl okunacağını sözlükten öğreniriz.

فَعَلَ kalıbında bulunan كَتَبَ Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) fiilin çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul

تَثْنِيَةٌ İkil

مُفْرَدٌ Tekil

 

 

كَتَبُوا

كَتَبَا

كَتَبَ

مُذَكَّرٌ Eril

غَائِبٌ

كَتَبْنَ

كَتَبَتَا

كَتَبَتْ

مُؤَنَّثٌ Dişil

كَتَبْتُمْ

كَتَبْتُمَا

كَتَبْتَ

مُذَكَّرٌ Eril

مُخَاطَبٌ

كَتَبْتُنَّ

كَتَبْتُمَا

كَتَبْتِ

مُؤَنَّثٌ Dişil

كَتَبْنَا

 

كَتَبْتُ

 

مُتَكَلِّمٌ

فَعَلَ kalıbında bulunan ضَرَبَ Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) fiilin çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul

تَثْنِيَةٌ İkil

مُفْرَدٌ Tekil

 

 

ضَرَبُوا

ضَرَبَا

ضَرَبَ

مُذَكَّرٌ Eril

غَائِبٌ

ضَرَبْنَ

ضَرَبَتَا

ضَرَبَتْ

مُؤَنَّثٌ Dişil

ضَرَبْتُمْ

ضَرَبْتُمَا

ضَرَبْتَ

مُذَكَّرٌ Eril

مُخَاطَبٌ

ضَرَبْتُنَّ

ضَرَبْتُمَا

ضَرَبْتِ

مُؤَنَّثٌ Dişil

ضَرَبْنَا

 

ضَرَبْتُ

 

مُتَكَلِّمٌ

فَعَلَ kalıbında bulunan فَتَحَ Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) fiilin çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul

تَثْنِيَةٌ İkil

مُفْرَدٌ Tekil

 

 

فَتَحُوا

فَتَحَا

فَتَحَ

مُذَكَّرٌ Eril

غَائِبٌ

فَتَحْنَ

فَتَحَتَا

فَتَحَتْ

مُؤَنَّثٌ Dişil

فَتَحْتُمْ

فَتَحْتُمَا

فَتَحْتَ

مُذَكَّرٌ Eril

مُخَاطَبٌ

فَتَحْتُنَّ

فَتَحْتُمَا

فَتَحْتِ

مُؤَنَّثٌ Dişil

فَتَحْنَا

 

فَتَحْتُ

 

مُتَكَلِّمٌ

فَعِلَ kalıbında bulunan عَلِمَ Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) fiilin çekimi şöyledir:

 

جَمْعٌ Çoğul

تَثْنِيَةٌ İkil

مُفْرَدٌ Tekil

 

 

عَلِمُوا

عَلِمَا

عَلِمَ

مُذَكَّرٌ Eril

غَائِبٌ

عَلِمْنَ

عَلِمَتَا

عَلِمَتْ

مُؤَنَّثٌ Dişil

عَلِمْتُمْ

عَلِمْتُمَا

عَلِمْتَ

مُذَكَّرٌ Eril

مُخَاطَبٌ

عَلِمْتُنَّ

عَلِمْتُمَا

عَلِمْتِ

مُؤَنَّثٌ Dişil

عَلِمْنَا

 

عَلِمْتُ

 

مُتَكَلِّمٌ

فَعُلَ  kalıbında bulunan كَبُرَ Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) fiilin çekimi şöyledir:

 

جَمْعٌ Çoğul

تَثْنِيَةٌ İkil

مُفْرَدٌ Tekil

 

 

كَبُرُوا

كَبُرَا

كَبُرَ

مُذَكَّرٌ Eril

غَائِبٌ

كَبُرْنَ

كَبُرَتَا

كَبُرَتْ

مُؤَنَّثٌ Dişil

كَبُرْتُمْ

كَبُرْتُمَا

كَبُرْتَ

مُذَكَّرٌ Eril

مُخَاطَبٌ

كَبُرْتُنَّ

كَبُرْتُمَا

كَبُرْتِ

مُؤَنَّثٌ Dişil

كَبُرْنَا

 

كَبُرْتُ

 

مُتَكَلِّمٌ

فَعِلَ kalıbında bulunan حَسِبَ Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) fiilin çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul

تَثْنِيَةٌ İkil

مُفْرَدٌ Tekil

 

 

حَسِبُوا

حَسِبََا

حَسِبَ

مُذَكَّرٌ Eril

غَائِبٌ

حَسِبْنَ

حَسِبَتَا

حَسِبَتْ

مُؤَنَّثٌ Dişil

حَسِبْتُمْ

حَسِبْتُمَا

حَسِبْتَ

مُذَكَّرٌ Eril

مُخَاطَبٌ

حَسِبْتُنَّ

حَسِبْتُمَا

حَسِبْتِ

مُؤَنَّثٌ Dişil

حَسِبْنَا

 

حَسِبْتُ

 

مُتَكَلِّمٌ

Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) MEÇHUL:

-          Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) meçhul fiili sadece فُعِلَ kalıbında bulunur.

-          فَعُلَ kalıbında (5. bab) bulunan Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) malumların meçhulü yoktur. Bu kalıp üzerinde bulunan tüm fiillerin hepsi lazımdır. Lazım fiilin meçhulü olmaz.

-         Fakat  فَعَلَ yahut فَعِلَ kalıbında bulunup ta müteaddi olan Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) malumların meçhulünü elde etmek için o Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) malumları فُعِلَ şeklinde okumalıyız.

Örnek: كَتَبَ Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) fiilin meçhulü كُتِبَ dir. عَلِمَ Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) fiilin meçhulü عُلِمَ dir.

فَعَلَ kalıbında bulunan كُتِبَ Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) meçhul fiilin çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul

تَثْنِيَةٌ İkil

مُفْرَدٌ Tekil

 

 

كُتِبُوا

كُتِبَا

كُتِبَ

مُذَكَّرٌ Eril

غَائِبٌ

كُتِبْنَ

كُتِبَتَا

كُتِبَتْ

مُؤَنَّثٌ Dişil

كُتِبْتُمْ

كُتِبْتُمَا

كُتِبْتَ

مُذَكَّرٌ Eril

مُخَاطَبٌ

كُتِبْتُنَّ

كُتِبْتُمَا

كُتِبْتِ

مُؤَنَّثٌ Dişil

كُتِبْنَا

 

كُتِبْتُ

 

مُتَكَلِّمٌ

فَعَلَ kalıbında bulunan ضُرِبَ Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) meçhul fiilin çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul

تَثْنِيَةٌ İkil

مُفْرَدٌ Tekil

 

 

ضُرِبُوا

ضُرِبَا

ضُرِبَ

مُذَكَّرٌ Eril

غَائِبٌ

ضُرِبْنَ

ضُرِبَتَا

ضُرِبَتْ

مُؤَنَّثٌ Dişil

ضُرِبْتُمْ

ضُرِبْتُمَا

ضُرِبْتَ

مُذَكَّرٌ Eril

مُخَاطَبٌ

ضُرِبْتُنَّ

ضُرِبْتُمَا

ضُرِبْتِ

مُؤَنَّثٌ Dişil

ضُرِبْنَا

 

ضُرِبْتُ

 

مُتَكَلِّمٌ

فَعَلَ kalıbında bulunan فُتِحَ Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) meçhul fiilin çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul

تَثْنِيَةٌ İkil

مُفْرَدٌ Tekil

 

 

فُتِحُوا

فُتِحَا

فُتِحَ

مُذَكَّرٌ Eril

غَائِبٌ

فُتِحْنَ

فُتِحَتَا

فُتِحَتْ

مُؤَنَّثٌ Dişil

فُتِحْتُمْ

فُتِحْتُمَا

فُتِحْتَ

مُذَكَّرٌ Eril

مُخَاطَبٌ

فُتِحْتُنَّ

فُتِحْتُمَا

فُتِحْتِ

مُؤَنَّثٌ Dişil

فُتِحْنَا

 

فُتِحْتُ

 

مُتَكَلِّمٌ

 فَعِلَ kalıbında bulunan عُلِمَ Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) meçhulün çekimi şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul

تَثْنِيَةٌ İkil

مُفْرَدٌ Tekil

 

 

عُلِمُوا

عُلِمَا

عُلِمَ

مُذَكَّرٌ Eril

غَائِبٌ

عُلِمْنَ

عُلِمَتَا

عُلِمَتْ

مُؤَنَّثٌ Dişil

عُلِمْتُنَّ

عُلِمْتُمَا

عُلِمْتَ

مُذَكَّرٌ Eril

مُخَاطَبٌ

عُلِمْتُنَّ

عُلِمْتُمَا

عُلِمْتِ

مُؤَنَّثٌ Dişil

عُلِمْنَا

 

عُلِمْتُ

 

مُتَكَلِّمٌ

فَعُلَ kalıbında bulunan كَبُرَ Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) meçhul fiilin çekimi olmaz!... Çünkü lazım fiillerdir.

جَمْعٌ Çoğul

تَثْنِيَةٌ İkil

مُفْرَدٌ Tekil

 

 

yok

yok

yok

مُذَكَّرٌ Eril

غَائِبٌ

yok

yok

yok

مُؤَنَّثٌ Dişil

yok

yok

yok

مُذَكَّرٌ Eril

مُخَاطَبٌ

yok

yok

yok

مُؤَنَّثٌ Dişil

yok

yok

yok

 

مُتَكَلِّمٌ

فَعِلَ  kalıbında bulunan حَسِبَ Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) meçhul fiilin çekimi olmaz!...

جَمْعٌ Çoğul

تَثْنِيَةٌ İkil

مُفْرَدٌ Tekil

 

 

حَسُِوا

حَسِبَا

حَسِبَ

مُذَكَّرٌ Eril

غَائِبٌ

حَسِبْنَ

حَسِبَتَا

حَسِبَتْ

مُؤَنَّثٌ Dişil

حَسِبْتُمْ

حَسِبْتُمَا

حَسِبْتَ

مُذَكَّرٌ Eril

مُخَاطَبٌ

حَسِبْتُنَّ

حَسِبْتُمَا

حَسِبْتِ

مُؤَنَّثٌ Dişil

حَسِبْنَا

 

حَسِبْتُ

 

مُتَكَلِّمٌ

Dikkat:

A-      Fiili maziler –gerek malum ve gerekse meçhul olsunlar- Türkçeye en çok “dili geçmiş zaman” ile bazen de “mişli geçmiş zaman” ile tercüme edilir. Demek oluyor ki, hangisi daha uygun düşerse öyle tercüme edilir. Mesela كَتَبَ : yazdı yahut yazmış, كُتِبَ : yazıldı yahut yazılmış. Fiili maziler bazen de “dua kipi” anlamında gelir. Mesela رَحِمَ اللهُ : Allah rahmet etsin, قَتَلَ اللهُ : Allah öldürsün.

كَتَبَ : yazdı yahut yazmış

كُتِبَ : yazıldı yahut yazılmış

رَحِمَ اللهُ : Allah rahmet etsin

قَتَلَ اللهُ : Allah öldürsün

B-      Fiili mazinin başına olumsuzluk edatı denilen مَا yahut لاَ gelirse, Türkçeye “dili geçmiş” veya “mişli geçmiş” zamanın olumsuzu ile tercüme edilir. Mesela: مَا كَتَبَ : yazmadı yahut yazmamış, مَا كُتِبَ : yazılmadı yahut yazılmamış, لاَ كَتَبَ : yazmadı yahut yazmamış, لاَ كُتِبَ : yazılmadı yahut yazılmamış.

مَا كَتَبَ : yazmadı yahut yazmamış

مَا كُتِبَ : yazılmadı yahut yazılmamış

لاَ كَتَبَ : yazmadı yahut yazmamış

لاَ كُتِبَ : yazılmadı yahut yazılmamış

 

Not: مَا ile لاَ  harflerinin çekimde hiçbir değişiklik yapmadan fiili mazinin her çekiminin başına geçebilir. Ancak Mazi  (Di'li Geçmiş Zaman) menfinin مَا ile kullanılması daha çoktur.

Dikkat:

Ancak harfi cer veya zarf vasıtasıyla lazım fiillerden de meçhul yapılabilir. Örnek: غُشِىَ عَلَيْهِ (bayıldı),  ذُهِبَ مَعَهُ (onunla gidildi) gibi.

a)     Harfi cer vasıtasıyla lazım fiilin çekimi:

جَمْعٌ Çoğul

تَثْنِيَةٌ İkil

مُفْرَدٌ Tekil

 

 

غُشِىَ عَلَيْهِمْ

غُشِىَ عَلَيْهِمَا

غُشِىَ عَلَيْهِ

مُذَكَّرٌ Eril

غَائِبٌ

غُشِىَ عَلَيْهِنَّ

غُشِىَ عَلَيْهِمَا

غُشِىَ عَلَيْهَا

مُؤَنَّثٌ Dişil

غُشِىَ عَلَيْكُمْ

غُشِىَ عَلَيْكُمَا

غُشِىَ عَلَيْكَ

مُذَكَّرٌ Eril

مُخَاطَبٌ

غُشِىَ عَلَيْكُنَّ

غُشِىَ عَلَيْكُمَا

غُشِىَ عَلَيْكِ

مُؤَنَّثٌ Dişil

غُشِىَ عَلَيْنَا

 

غُشِىَ عَلَىَّ

 

مُتَكَلِّمٌ

b)     Zarf vasıtasıyla lazım fiilin çekimi de şöyledir:

جَمْعٌ Çoğul

تَثْنِيَةٌ İkil

مُفْرَدٌ Tekil

 

 

ذُهِبَ مَعَهُمْ

ذُهِبَ مَعَهُمَا

ذُهِبَ مَعَهُ

مُذَكَّرٌ Eril

غَائِبٌ

ذُهِبَ مَعَهُنَّ

ذُهِبَ مَعَهُمَا

ذُهِبَ مَعَهَا

مُؤَنَّثٌ Dişil

ذُهِبَ مَعَكُمْ

ذُهِبَ مَعَكُمَا

ذُهِبَ مَعَكَ

مُذَكَّرٌ Eril

مُخَاطَبٌ

ذُهِبَ مَعَكُنَّ

ذُهِبَ مَعَكُمَا

ذُهِبَ مَعَكِ

مُؤَنَّثٌ Dişil

ذُهِبَ مَعَنَا

 

ذُهِبَ مَعِى

 

مُتَكَلِّمٌ

Dikkat: Üstte her iki çizelgede de görüldüğü üzere lazım fiillerin meçhülleri harfi cer veya zarf vasıtasıyla tasrif (kullanıldığında- harekelendiğinde) edildiğinde müfred müzekker gaib çekimi değişmeyip ancak harfi cer veya zarfın bitiştiği zamirler değişir.
 

 

Ek Bilgi:

 

 

Metin Kutusu: ÖRNEKLER اَمْثِلة
Onlar-e- yazdı كَتَبُوا
Ben yazdım كَتَبْتُ
Sen-e-yazdın كَتَبْتَ
Siz-e-yazdınız كَتَبْتُمْ
O-e-Yardım etti   تَنْصُرَ
Siz-e-  “      تَصَرتُم َ
Biz       “       “kتَصَرْنَا
“     istiğfar ettikاِسْتغْفَرْنَا 
Onlar-e- istiğfar etti اِسْتغْفَرُوا
“         k   istiğfar ettiاِسْتغْفرْنََ
Onlar-e- dediقَالُوا
Ben dedimقُلْتُ
Sen-e- dedin قُلْتَ
“      k      “قُلْتِ
 
 

 

 

MAZİ FİİL ( geçmiş zaman) ÇEKİM TABLOSU 

 

 

Çoğul

İkil

Tekil

 

Metin Kutusu: ONLAR  YAZDI

 

 

كَتَبُواson illet harfi düşer ötre

 

 

Metin Kutusu: O İKİSİ YAZDI

 

 

كَتَبَا

 

 

Metin Kutusu: O YAZDI

 

 

كَتَبَ

 

 

müzekker

كَتَبْنَ

كَتَبَتَا son illet harfi düşer     

كَتَبَتْ son illet harfi düşer

müennes

Metin Kutusu: SİZ YAZDINIZ

 

 

كَتَبْتُمْ

 

 

Metin Kutusu: İKİNİZ YAZDINIZ

 

 

كَتَبْتُمَا

 

 

Metin Kutusu: SEN YAZDIN

 

 

كَتَبْتَ

 

 

müzekker

كَتَبْتُنَّ

كَتَبْتُمَا

كَتَبْتِ

müennes

Metin Kutusu: BİZ YAZDIK
 

 

 

كَتَبْنَا

 

 

Metin Kutusu: BİZ YAZDIK

 

 

كَتَبْنَا

 

 

Metin Kutusu: BEN YAZDIM

 

 

كَتَبْتُ

 

 

 

 

Not 1-mazi fiilin orta harf harekelerini sözlükten öğreniriz.

2- mazi fiilde ekler)Kırmızı olanlar) sadece sona gelir. Ayrıca fiilin sadece son asıl harfinin harekesi değişir.